ถึงวันนี้มีมหาวิทยาลัยอิสระ 14 แห่ง และมีมหาวิทยาลัยเกิดใหม่ขึ้น ได้แก่ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏและกลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล รวมทั้งมหาวิทยาลัยเก่าที่ยังไม่ออกนอกระบบหรืออยู่ในระหว่างการปรับเปลี่ยนสถานภาพประมาณ 65 แห่ง แต่ละแห่งมีการบริหารงานบุคคลที่สร้าง ความพึงพอใจให้กับประชาคมที่แตกต่างกัน ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการขึ้นเงินเดือนข้าราชการหลายต่อหลายครั้งแต่ไม่ครอบคลุมถึงพนักงานโดยให้มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งใช้เงินรายได้ของตนเองเพิ่มส่วนต่างนั้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อมหาวิทยาลัยขนาดเล็กและมหาวิทยาลัยกลุ่มใหม่ที่มีเงินรายได้น้อยทำให้ช่องว่างระหว่างค่าตอบแทนของข้าราชการและพนักงาน หดลงเหลือเพียง 0.2 เท่านั้น ขณะที่การประเมินเพื่อการจ้างงานของพนักงาน เป็นสัญญาจ้างรายปี ทำให้พนักงานขาดความมั่นคงในอาชีพ ขณะเดียวกัน ก็ไม่มีสิทธิทำธุรกรรม ทางการเงิน ไม่สามารถกู้เงินได้ เพราะสัญญาจ้างรายปี ทำให้สถาบันการเงินไม่ปล่อยเงินกู้ให้ ทั้งหากมีแนวคิดที่แตกต่างหรือวิพากษ์วิจารณ์กับผู้บริหาร ก็อาจส่งผลให้ไม่ต่อสัญญาจ้างได้ด้วยเช่นกัน ซึ่งเรื่องนี้ส่งผลกระทบต่อเสรีภาพทางวิชาการอย่างมาก

      “หลายคนจึงจำเป็นต้องหารายได้เสริมด้วยการขายประกัน ขายสินค้า ขายตรง หรือทำงานวิจัยเสริม บางส่วนมองหางานใหม่ โดยสมัครสอบบรรจุเป็นข้าราชการในกระทรวงอื่น ซึ่งมีความมั่นคงในอาชีพมากกว่า” รศ.น.ท.ดร.สุมิตร สุวรรณ ประธาน เครือข่ายพนักงานสถาบันอุดมศึกษา ระบุชัด พร้อมทั้งเรียกร้องให้ผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านเมืองหันมามองและแก้ไขปัญหานี้โดยด่วน  ก่อนปัญหาสมองไหลของกลุ่มพนักงานจะลุกลามมากกว่าที่เป็นอยู่ หรือผู้ที่อยู่ก็อยู่อย่างหมดกำลังใจ และจากข้อเรียกร้องก็นำไปสู่การกำหนดเกณฑ์กลางในการบริหารงานบุคคลสำหรับพนักงานมหาวิทยาลัย ซึ่งมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ โดยอธิการบดี ผศ.จริยา หาสิตพานิชกุล เป็น หนึ่งในมหาวิทยาลัยที่ถูกหยิบยกให้เป็นตัวอย่างของการจ้างงาน การบริหารงานบุคคลและจัดสวัสดิการ ที่สร้างความพึงพอใจให้กับพนักงาน ขณะที่สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย ก็ขานรับที่จะตั้ง คณะทำงานขึ้นแก้ไขปัญหาและอาจจะนำไปสู่การยกร่าง พ.ร.บ.พนักงานสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ...

      ซึ่งสอดรับกับอนาคตใน 25 ปีข้างหน้า ที่มหาวิทยาลัยจะไม่มีข้าราชการอีกต่อไป โดยจะมีแต่พนักงาน จึงจำเป็นต้องมีกฎหมายรองรับและจัดระบบการดูแลพนักงาน  เพื่อให้พนักงานทุ่มเทแรงกายแรงใจให้กับการสอนบัณฑิตอย่างมีคุณภาพ พร้อมกับพัฒนาผลงานวิชาการ งานวิจัย เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศให้สูงขึ้น ที่สำคัญสามารถใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างมีศักดิ์ศรีความเป็นครูอาจารย์ในสังคมไทย

      ทีมการศึกษา มองว่าเสียงสะท้อนจากความอัดอั้นตันใจและความทุกข์ของพนักงานมหาวิทยาลัย คือสิ่งที่ผู้บริหารมหาวิทยาลัย สภามหาวิทยาลัย สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการและรัฐบาล ต้อง ไม่มองข้ามและควรต้องรับฟัง เพราะเป็นเสียงจากบุคลากรส่วนหนึ่งที่ช่วย ขับเคลื่อนประเทศ ที่สำคัญยังทำงานในระดับอุดมศึกษาที่เป็นแหล่งรวม “มันสมอง” ของประเทศ ทั้งยังเป็นเบ้าหลอมผลิตบัณฑิต เพื่อออกมาเป็น “มันสมอง” ผู้กำหนดชะตากรรมในอนาคตของประเทศ

ชมรายหารคมชัดลึก ตอน อดีตข้าราชการ...อนคตข้าราชการ?